"Harnasie" i "Małe Harnasie" to Podhalańskie Zespoły Góralskie działające przy Związku Podhalan Oddział Suche.

W Gminie Poronin są najdłużej działającymi Zespołami regionalnymi.

Aktualnie liczą 40 osób: dzieci, młodzieży i dorosłych wywodzących się z rodzin góralskich z Suchego.

Kierownictwo Zespołów tworzą wychowankowie: Pan Stanisław Staszel "Landzionka" (Kierownik organizacyjny), Józef Staszel (kierownik artystyczny), oraz Stanisław Skupień "Terpecki" (kierownik muzyczny).

”Harnasie” i ”Małe Harnasie” prezentują w zwyczajach, tańcach, śpiewie, muzyce, gwarze, oraz strojach wciąż żywy i autentyczny folklor Skalnego Podhala w najczystszej starodawnej formie. Prezentują widowiska regionalne, oraz programy artystycznie opracowane w formie układów zbiorowych – tańce solowe, popisy tańca zbójnickiego i zabawy góralskich dziewcząt i chłopców.

Zespoły "Harnasie" i "Małe Harnasie" od lat prezentują wysoki poziom artystyczny, czego dowodem są liczne sukcesy zdobyte na arenie krajowej i międzynarodowej.

Próby Zespołów odbywają się w Świetlicy Regionalnej miejscowego Związku Podhalan w każdy piątek: "Małe Harnasie" – godz. 18:00-20:00; "Harnasie" - godz. 20:00-22:00.

Z historii Zespołów

Zespół Góralski "Harnasie" rozpoczął działalność w 1958 roku na Skalnym Podhalu w Suchem przy Mineralnej Spółdzielni Pracy (dzisiaj nieistniejącej).

Założył go Ferdynand Anweiler (1890-1960) – kierownik spółdzielni.

Mineralna Spółdzielnia Pracy specjalizowała się w produkcji supremy (płyt wiórowo-cementowych), oraz wełny drzewnej i trylinek. Ze względu na specyfikę budowlano-remontową zakładu, załogę tworzyli wyłącznie mężczyźni - tym samym nowoutworzony Zespół spółdzielczy początkowo składał się z Muzyki Góralskiej (kapeli) i Zbójników (tancerzy), którzy prezentowali się w śpiewie i tańcu zbójnickim.

Niemal od początku istnienia Zespołu kierownikiem artystycznym był Jan Jędrol "Zzo grobli" (1919-1998) - góral o długoletnim stażu w zespołach regionalnych na Podhalu, a kierownictwo muzyczne sprawował Jan Stoch "Gronkowion" (1931-2007) -wybitny muzyk podhalański.

W 1960 roku Zespół przyjął nazwę ”HARNASIE” (nawiązującą do pierwszej grupy Zbójników) i obrał za patrona Anielę Gut-Stapińską – podhalańską poetkę ludową (1898-1954). Za sprawą pracowników spółdzielni rozszerzono zakres działalności Zespołu na ich rodziny - odtąd Zespół w większej okazałości mógł prezentować się na scenie w tańcach solowych i wystawiać widowiska regionalne. Wówczas w skład Zespołu wchodziła kilkuosobowa muzyka góralska (kapela) i grupa wokalno taneczna licząca około 20 osób. Na program Zespołu składały się pieśni, melodie i tańce Skalnego Podhala z zachowaniem jak najdalej idącej autentyczności. Do programów wplecione były gawędy oraz scenki obrzędowe, pasterskie i zbójnickie, oraz fragmenty wesela góralskiego (autorstwa Anieli Gut-Stapińskiej). Ozdobą Zespołu były bogate stroje podhalańskie i tradycyjne instrumenty muzyczne, wykonawcami których byli miejscowi twórcy ludowi.

Od 1960 roku obok dorosłych „Harnasi” jako młodszy ich odpowiednik działalność rozpoczął Zespół ”Małe Harnasie”. Zespół został zorganizowany z dzieci pracowników spółdzielni za sprawą: Ferdynanda Anweilera (1890-1960) – kierownika spółdzielni, inż. Romana Matejskiego (1926-2015) – prezesa spółdzielni, oraz animatorów życia kulturalnego na Podhalu: Jana Jędrola „Zzo grobli" (1919-1998) i Teresy Chowaniec "Rybka" z domu Polak.

Na przestrzeni 60 lat Zespół "Harnasie" i 58 lat Zespół "Małe Harnasie" dały liczne występy we własnym środowisku z okazji różnych uroczystości i świąt, oraz regionalnych imprez kulturalnych w całej Polsce, a także za granicą.

Zespół "Harnasie" gościł w Czechosłowacji (1965, 1971, 1988), Węgrzech (1965, 2005), Jugosławii (1967), Bułgarii (1970, 1972), RFN (1975, 1987), Szwecji (1976), Austrii (1987), Francji (1987), Turcji (2002), Rosji (2009), Chorwacji (2011), Litwie (2015) i Słowacji (2015, 2017, 2018). "Małe Harnasie" występowały w Bułgarii (1986, 1989), Czechosłowacji (1990), Austrii (1990), Francji (1990), Białorusi (1990) i Słowacji (2015).

Zespół "Harnasie" jest laureatem nagród polskiego Ministerstwa Kultury i Sztuki (1966), oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2008 i 2018).

W 1969 roku Zespół "Harnasie" nagrał płytę gramofonową „Podhale 2”, a w 2018 roku płytę CD.

Zespoły "Harnasie" i "Małe Harnasie" występowały kilkakrotnie w polskiej i zagranicznej telewizji i w radio.

W 2007 roku Zespół “Harnasie” otrzymał zaszczytny tytuł "Najlepszy Zespół Góralski" Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu.

Za działalność i krzewienie kultury regionalnej Zespół "Harnasie" został odznaczony:

  • 1970: Złota Odznaka „Za zasługi dla Ziemi Krakowskiej"
  • 1975: NAGRODA im. OSKARA KOLBERGA "Za Zasługi dla Kultury Ludowej"
  • 1983: Złota Odznaka "Za Zasługi dla Województwa Nowosądeckiego"
  • 1985: Medal 40-lecia Budowlano-Instalacyjnej Spółdzielni Pracy "BISP" w Grudziądzu
  • 1986: NAGRODA im. OSKARA KOLBERGA "Za Zasługi dla Kultury Ludowej (Kapela)
  • 1987: Złota Odznaka "Za Zasługi dla Zakopanego" (Małe Harnasie)
  • 2005: tytuł "Zasłużony dla Związku Podhalan w Polsce" (Małe Harnasie)
  • 2007: tytuł "Najlepszy Zespół Góralski" Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu
  • 2008: Medal "Zasłużony dla Gminy Poronin"
  • 2008: Medal 85-lecia Związku Podhalan w Polsce
  • 2008: tytuł "Zasłużony dla Kultury Góralskiej"
  • 2008: tytuł "Zasłużony dla Kultury Podhalańskiej"
  • 2018: Medal Związku Podhalan w Polsce
  • 2018: Honorowa Odznaka „Zasłużony dla Spółdzielczości”
  • 2018: Honorowa Odznaka „ZASŁUŻONY DLA KULTURY POLSKIEJ"

KONTAKT:

Podhalański Zespół Góralski

"HARNASIE" z Suchego im. Anieli Gut Stapińskiej

przy Związku Podhalan Oddział Suche

34-520 SUCHE 104B, tel. (0-18) 20 72 363

e-mail: zespolharnasie@poczta.onet.pl

KIEROWNIK:

Stanisław STASZEL tel. +48 668 278 578